TẬP THƠ "KẺ SĨ" TIẾP THEO, SỐ 452

 

NÓI VỀ VẤN ĐỀ NHẬN THỨC

TRONG XÃ HỘI LOÀI NGƯỜI

 

                       (I)

 

Đây luôn mãi vấn đề cốt lõi

Của loài người nơi sự văn minh

Nếu không biến thảy bùn sình

Con người văn hóa dễ còn được đâu

 

Vì ai cũng bản thân riêng lẻ

Chênh lệch nhau ở chỗ cái đầu

Còn phần thân xác như nhau

Đều cùng sinh vật chung hầu vậy thôi

 

Hay hiểu biết chính nhờ tri thức

Thảy do đều giáo dục làm nên

Mặc dầu khác ở tiên thiên

Người sinh chậm lụt lại người thông minh

 

Tất nhiên đó di truyền phải có

Nhưng thêm vô nổ lực học hành

Còn không ngu hẳn chỉ đành

Kiểu vì ít học có thành ra chi

 

Nên trí tuệ được đều sáng láng

Là bởi nhờ học thức tạo ra

Còn không cũng chỉ ta bà

Đều ngu cả thảy ba hoa dễ nào

 

Nên con người tầm phào đều kém

Mới luôn cần người hiểu biết hơn

Đó đều ích lợi nguồn cơn

Cho mình mà cũng cho luôn cuộc đời

 

Khiến học vấn tạo thành phẩm chất

Đưa người lên vượt hẳn bản năng

Tiến vào trình độ nhân văn

Thoát đều mức độ tự nhiên có thường

 

Người khác vật chính nhờ nhận thức

Loài vật luôn sống chỉ bản năng

Tức là nhận thức cùn mằn

Chỉ đều kinh nghiệm tập thành thế thôi

 

Nhưng trí óc con người lại khác

Biết nghĩ suy sự vật đầu đuôi

Tạo nên lô-gích lạ nào

Truy nguyên quá khứ lẫn về tương lai

 

Tìm ra được chuỗi dây nhân quả

Phát triển điều suy luận thảy đều

Mở mang trí tuệ càng nhiều

Con người tiến tới chỗ hầu tinh hoa

 

Vượt lên hẳn cấp toàn quần chúng

Mà đó đều cơ sở hạ tầng

Để người đầu óc thông minh

Tinh hoa trội vượt vẫn thành tự nhiên

 

Khiến lãnh đạo thảy đều xã hội

Từ ngàn xưa đều giới tinh hoa

Cả thời xã hội hoang sơ

Đến nền văn hiến phát toàn về sau

 

Đời bởi vậy chia nhiều lãnh vực

Liên kết nhau theo kiểu phân công

Tinh hoa lãnh vực riêng đều

Dẫu hoài chênh lệch giữa phần thấp cao

 

Đó đâu khác nhu cầu cấu trúc

Nhằm phân công lao động con người

Cấp cao trí tuệ, tinh thần

Dưới thì lao động chỉ toàn giản đơn

 

Giống lâu dài kiểu đều như vậy

Luôn phân tầng chi tiết khác nhau

Mới thành tổng mục phải hầu

Đâu nào đống cát vun cao được đều

 

Nên đời sống phải hoài phấn đấu

Đẻ nâng mình thêm hiểu biết mới nên

Bởi vì nhận thức khác đâu

Luôn là phẩm chất cuộc đời nhân văn

 

Dầu vật chất đương nhiên cần thiết

Chúng dẫu sao cũng chỉ bề ngoài

Chết xong mang được đi nào

Khác chi đống cát dã tràng thường xe

 

Bởi cái gì ngoài đều ngoại tại

Cái chính trong đầu óc là mình

Đó là trí tuệ, thông minh

Hơn nhau sai biệt trên đời thế thôi

 

Ai ăn chẳng mỗi ngày ba chở

Dẫu nhiều xe đi chỉ một xe

Tối nằm ngủ chỉ một giường

Nên giàu có lắm vẫn thường khác ai

 

Khiến cuộc sống cần đều chất lượng

Có quý chi mọi vật bên ngoài

Có đâu làm được con người

Chứa nhiều giá trị vẫn đều bên trong

 

Thành hiểu biết cuộc đời mới thú

Còn ngu ngơ chỉ kiểu cóc vàng

Dẫu mình giàu thảy mọi đàng

Chỉ thằng có của rõ ràng vậy thôi

 

Mà có của cũng đều quản lý

Thuê nhiều người làm giúp cho mình

Chủ đều vẫn chỉ hư danh

Nắm quyền sở hữu để thành thế thôi

 

Đó sự thật cuộc đời là thế

Dẫu cho anh tư bản thảy giàu

Hay anh cóc tía lạ nào

Kiểu đều nhỏ lẻ nơi vùng thôn quê

 

Lại có của phải đều giữ của

Bởi nếu không phá sản tới liền

Đời toàn mệt nhọc triền miên

Thêm tầm hiểu biết phải đành thấp thôi

 

Đời bởi vậy phân đôi lãnh vực

Cụ thể ra vật chất, tinh thần

Tinh thần, trí tuệ luôn cần

Còn mà vật chất chỉ đồng tiền thôi

 

                       (II)

 

Nhưng lại tạo hai tầng đẳng cấp

Gồm chứa đều giai cấp bên trong

Chỉ thành quy luật khách quan

Bởi đời nào có thảy ai ngang bằng

 

Nên hiểu biết trở thành thiết yếu

Để phân chia người thảy thế gian

Trước tiên biết bản thân mình

Sau là xã hội thảy toàn gần xa

 

Sâu hơn nữa chia ra khoa học

Còn phần kia tri thức phổ thông

Cái sau đều thảy bình dân

Còn riêng cái trước tinh hoa mạch nguồn

 

Khiến khoa học trở thành cao nhất

Mức thấp hơn nghệ thuật có đều

Dưới nhằm hoạt động phần nhiều

Trong đời cụ thể mọi ngành bao la

 

Còn lãnh vực khác là tôn giáo

Mục đích nhằm vừa đạo vừa đời

Đạo thì hướng đến cõi trời

Còn đời đạo đức đặng càng tốt hơn

 

Đấy chưa nói lại thêm triết học

Đều khác hơn tôn giáo thảy toàn

Bởi tôn giáo vận niềm tin

Còn như triết học phải mình tìm ra

 

Thành chân lý bao la là thế

Ở cả ngoài, trong thảy cuộc đời

Chia bâo lãnh vực, phạm vi

Ai mà tham vọng được đều tóm thâu

 

Cả cụ thể lẫn hầu trừu tượng

Cao thấp luôn có thảy trong đời

Trước càng triết học bao hàm

Cái sau khoa học luôn nhằm tìm ra

 

Bởi khoa học đào sâu vật chất

Riêng tư duy khám phá tinh thần

Phân công cả thảy ngọn nguồn

Cho dầu công dụng vẫn toàn giống nhau

 

Đấy phục vụ nhằm con người trước hết

Giúp đều đưa hiểu biết lên cao

Tức nhằm nhận thức khác nào

Làm đời sống thảy hoài càng nhân văn

 

Tức phát triển con đường thiên lý

Lồng ghép vào nhiều đoạn khác nhau

Ban đầu tiến hóa tự nhiên

Rồi sau phát triển tinh thần có luôn

 

Tinh thần đó nội dung hiểu biết

Điều chủ quan lẫn cả khách quan

Nhưng luôn chủ thể phải toàn

Tự mình hiểu biết chính mình mới cao

 

Như hiểu biết xác thân sinh lý

Rồi bên kia tâm lý, tinh thần

Ứng vào kỹ thuật mọi phần

Giúp đời được mãi tiến càng thêm lên

 

Tất cả đó tạo thành lịch sử                                                                                    

Của thảy đều xã hội khách quan

Từ ngàn năm trước mọi đàng

Đến tương lai vẫn rõ ràng khác đâu

 

Đều nhận thức con người làm chủ

Mà bên trong trí tuệ đầu vào

Dẫu còn lắm cái mơ hồ

Như là định mệnh cũng nào lạ chi

 

Định mệnh hiểu điều gì tiền định

Nhằm lẫn cho xã hội, cá nhân

Hay là số mệnh mỗi người

Lồng trong tổng thể gộp đều số chung

 

Kiểu con thuyền bồng bềnh trên nước

Cốt do tay vững lái người chèo

Khách quan hợp thảy vẫn đều

Thác ghềnh mỗi đoạn hay trời gió mưa

 

Làm nhận thức mãi đều cần thiết

Để giúp nhằm lèo lái ở đời

Nếu không tăm tối chỉ đều

Kiểu toàn mù quáng khác nào đi đêm

 

Khiến tri thức cần luôn là vậy

Nó phát sinh từ bởi mọi nguồn

Đầu tiên kinh nghiệm trải toàn

Sau là khoa học phải càng thêm vô

 

Lại có cái thảy đều siêu nghiệm

Giúp trở thành cái biết riêng tư

Khó truyền người khác từ đầu

Biệt truyền bởi vậy kiểu đều siêu nhiên

 

Đó hiểu biết siêu hình đâu khác

Đến cả điều triết học tìm ra

Cũng như tôn giáo cộng vào

Giống điều mạc khải ai nào không hay

 

Thành hiểu biết nói hoài không hết

Vẫn do đều nhận thức con người

Thấp cao luôn có ở đời

Tùy theo lãnh vực đâu nào giống nhau

 

Nhưng tất cả luôn đều cần thiết

Đều góp vào cuộc sống nhân văn

Giống như hoa vạn sắc màu

Trăm hoa đua nở có nào thừa chi

 

Có hoa đẹp hoa thì cho trái

Điều khác hơn nhận thức thảy đều

Cái nào cũng ích cho người

Cái nào cũng ích cho đời tự nhiên

 

Bởi người với tinh thần vô hạn

Nơi cuộc đời hữu hạn đa đoan

Khiến cho hiểu biết quý toàn

Mái chèo đó để đẩy đò qua sông

 

                        (III)

 

Vả nhận thức vẫn thường ba dạng

Từ thấp, trung đến mức lên cao

Thấp trung cảm tính rạt rào

Cả về thị hiếu trộn vào đầy thôi

 

Làm nhận thức dễ đều lệch lạc

Khó thảy đều chuẩn xác chỉnh chu

Dễ thành mất lẽ công bằng

Nghiêng về điều lợi khác nào chủ quan

 

Nhận thức cao thiên về lý tính

Có đều người trí thức khách quan

Hay nhà khoa học thảy toàn

Cả nhà triết học thêm càng cao hơn

 

Nhận thức cao chuộng về nguyên lý

Nhằm tìm ra quy luật ở đời

Thảy đều tổng quát khác nào

Ứng vào xã hội lẫn đều tự nhiên

 

Thành nhận thức nhằm vào lợi ích

Nếu không đều kề cận cũng xa

Lẫn toàn đến cả bao la

Cả điều trừu tượng hoặc là siêu nhiên

 

Khiến nhận thức có hai loại dạng

Toàn thiết thân hay thảy vô tư

Thiết thân thuộc mức thường tình

Vô tư khoa học bao đều khách quan

 

Nên nhận thức thuộc phần quần chúng

Cần mở mang nâng cấp thường đều

Đó là lý tưởng Tây Hồ

Ngày xưa dân trí muốn nhằm phát huy

 

Đó ý hướng của nhà chí sĩ

Cốt yêu dân yêu nước mà thôi

Không mong lợi ích riêng mình

Đẩy lùi dân trí nắm quyền vào tay

 

Ngài muốn cả khuếch trương dân khí

Hai điều này nhất thiết đi đôi

Dân hèn nhận thức bọ giòi

Có đâu để giúp nâng cao chính mình

 

Vậy xã hội nhân văn thiết yếu

Đều luôn cần dân chủ tự do

Để không ai thảy đè đầu

Mà cùng bình đẳng mọi người phát huy

 

Cả xuất bản cũng như báo chí

Phải đều thành công cụ tự do

Giúp nâng nhận thức mọi người

Độc quyền lũng đoạn còn nào ra chi

 

Vì nhận thức luôn đều quyết định

Xã hội thành phát triển hay không

Bởi đều tri thức làm nền

Chiếm càng đa số khiến càng phát huy

 

Thời xưa khác thời nay phải khác

Sức mạnh xưa đao, kiếm, cung, tên

Kiểu như Mông Cổ vang rền

Vẫn là sức mạnh thảy toàn hoang sơ

 

Ngày nay hướng đều vào trí tuệ

Đời văn minh nhận thức trước tiên

Mới thành hàm lượng lâu bền

Tương lai tiến tới nhờ toàn thế thôi

 

Cả nhận thức làm nên kinh tế

Bởi đều cần kỹ thuật tạo nền

Bởi như nhận thức cùn mằn

Chỉ toàn lạc hậu đời nào tiến đâu

 

Nên đất nước muốn toàn giàu mạnh

Phải đều từ nhận thức cá nhân

Mỗi người một chút góp thành

Mới đưa tổng thể được càng lên cao

 

Cả chính trị cũng nào đâu khác

Vì cần đều xã hội lồng vào

Có đâu kiểu đứng một mình

Biến thành xương xẩu quyền hành riêng tư

 

Khiến chính trị tách ra xã hội

Hóa thảy đều chính trị nói suông

Biến thành chính trị tầm ruồng

Đè đầu thiên hạ để mình làm vua

 

Kiểu chính trị độc tài là thế

Dù độc tài bất cứ lẽ nào

Ngu dân vẫn chỉ tầm phào

Tuyên truyền lừa dối cốt mình cố ngôi

 

Muốn nhận thức thảy đều bóp méo

Nhằm ngu dân xạo xự tuyên truyền

Còn đâu chân chính nhãn tiền

Mà nhằm xuyên tạc mọi điều trước sau

 

Khiến lịch sử sai lầm là thế

Đến cả như sử học còn đâu

Đều nhằm nhào nặn thảy hầu

Đầu dân lũng đoạn khiến đều ngu si

 

Còn biết thảy điều chi đất nước

Biết điều chi dân tộc của mình

Mà đều mắc bã tuyên truyền

Phản hầu sự thật để mình tung hô

 

Kiểu như thế còn nào nhân bản

Còn nào đâu nhận thức công tâm

Khiến toàn chỉ có mê lầm

Nối đuôi cả thảy chỉ thành triển miên

 

Nhận thức sai nào còn chính đáng

Kiểu thảy đều ống rỗng vậy thôi

Đời toàn đâu có nội dung

Khác sao dẫn thảy bầy mù đi đêm

 

Cho cứu nước lại toàn hại nước

Hoặc chỉ nhằm lợi dụng nhân quần

Tuyên truyền lừa dối mọi phần

Khiến dân ngu tối đặng mình lên cao

 

Khiến nhận thức phản đều như vậy

Triệt hạ nền xã hội căn cơ

Đã thành phản động khác nào

Ngược dòng lịch sử khó còn tiến lên

 

                       (IV)

 

Thành ngày xưa Mác sai thấy rõ

Bởi đưa ra chủ thuyết cùn mằn

Chứa đều mê tín dị đoan

Phản toàn nhận thức nay càng thấy ra

 

Trước hết ca độc tài vô sản

Gồm thảy trong hai vế đều sai

Bởi nào vô sản tinh hoa

Độc tài lại thảy hóa ra hại toàn

 

Bởi bản năng con người đều có

Dùng độc tài lạm dụng khác đâu

Phản toàn nhận thức trước sau

Nuôi dân theo kiểu bò trâu lạ gì

 

Sai thứ hai Mác nhằm vật hóa

Cả cuộc đời nhân loại khác sao

Cấp bằng vật chất chỉ đều

Còn đâu có chỗ nào cho tinh thần

 

Nên đời hóa chỉ còn chính trị

Khiến nhân quyền, văn hóa lờ đi

Mao Trạch Đông quả lạ gì

Hô toàn quyền lực phải hoài đỉnh cao

 

Bảo chính trị phải trên đầu súng

Thật kiểu toàn phản động thảy đều

Lại coi trí thức cục phân

Vốn đều từ Mác mà nhằm suy ra

 

Bởi Mác nói độc tài vô sản

Cũng thủ tiêu cả thảy nhân quyền

Triệt tiêu dân chủ tự do

Để nhằm thiểu số nắm quyền sát sinh

 

Phản nhận thức bùn sình là vậy

Bởi Mác đều mê tín dị đoan

Cơi toàn giai cấp công nhân

Trở thành sứ mệnh hoang đường lạ chi

 

Do tin nhảm thảy điều biện chứng

Từ Hegel mà lại hiểu sai

Lộn tâm với vật chỉ hài

Vật thành biện chứng ai nào chẳng kinh

 

Như tảng đá triệu năm đứng đó

Có khi nào biện chứng ra cây

Cả Trần Đức Thảo cùi đày

Để thành cuồng tín hại đời ra chi

 

Lại Các Mác càng thêm suy thoái

Hô ngàn năm đạo đức lạ gì

Đều toàn tư sản bỏ đi

Thế vào vô sản mới thì tiến lên

 

Kiểu phản lại thảy toàn truyền thống

Bứt đi hầu sợ chỉ nhân văn

Đã toàn xuyên suốt ngàn năm

Mới làm đạo lý loài người phát huy

 

Thành Mác quả khác gì tà thuyết

Bởi vì trong nhận thức đều sai

Căn cơ chẳng có chút nào

Mà toàn cảm tính thảy đều tùy nghi

 

Mọi nhận thức khác gì xuyên tạc

Cốt tin vào cứu cánh biện minh

Không hay cứu cánh bùn sình

Bởi nhằm ảo tưởng lâu đài xây nên

 

Đó chưa nói bị toàn lợi dụng

Kẻ nhân danh, cơ hội thảy vào

Cá nhân hiện tượng có đều

Danh từ huyễn ảo bịp càng dân ngu

 

Thành nhận thức phải luôn chính xác

Nhận thức sai hệ lụy đều sai

Khác chi sai toán bán trâu

Bởi vì nhận thức không sâu hại toàn

 

Cả nhận thức biến toàn bị nhiễu

Cố ý làm cho thảy dân ngu

Chỉ còn kiểu có lù đù

Óc đầu bã đậu dễ mình chỉ huy

 

Khiến đều thảy cá mè một lứa

Kiểu hóa thành xã hội bầy đàn

Mất đi mọi thứ nhân quyền

Còn nào độc lập còn nào tự do

 

Thành tóm lại vấn để nhận thức

Của loài người quan trọng vô cùng

Đó càng một thứ nhân quyền

Ngang đều quyền sống lẽ nào khác đâu

 

Bởi con người quý nhờ nhận thức

Không đều hơn loài vật chút chi

Chỉ còn ăn ngủ lạ gì

Khác chi chuột chũi nằm đều trong hang

 

Đó nhận thức nhân quyền là vậy

Cũng còn là lẽ sống thảy cao

Giúp nhau nhận thức khác nào

Vẫn hoài trách nhiệm con người tự do

 

Mà đó cũng khác sao đạo đức

Giúp mọi người lương thiện tiến lên

Khiến thành bổn phận đều hằng

Mọi người hướng đến cuộc đời văn minh

 

Đấy nhân loại thật tình là thế

Luôn lấy điều nhận thức làm nền

Văn minh khiến mãi vững bền

Ngàn năm phát triển nhân quần tiến lên

 

Mới giải phóng thảy đều nhân loại

Dựa vào luôn nhận thức làm đầu

Con người nhân bản trước sau

Ngày càng thăng tiến phải hầu vậy thôi

 

Bởi thân xác chỉ đều vật chất

Có đều luôn cảm giác đơn thuần

Còn phần nhận thức tinh thần

Mới là văn hóa cao toàn khác sao

 

ĐẠI NGÀN

(16/01/22)