TẬP THƠ "KẺ SĨ" TIẾP THEO, SỐ 417

 

VỀ THƠ LỤC BÁT

Nhân đây phải nói đôi lời
Về thơ Lục bát cho đời cùng xem
Bởi vì nói đến Việt Nam
Trước tiên Lục bát vẫn đều tự nhiên

Kế theo Song thất thêm sau
Nhưng là Lục bát khác nào chiều sâu
Bởi thơ bảy chữ khác đâu
Vốn thơ du nhập vào từ Trung Hoa

Ngũ ngôn bát cú khác sao
Vẫn đều hơi hướm của Tàu từ xưa
Thành nên Lục bát lạ chưa
Tâm hồn dân tộc mãi đều đậm hương

Nguyễn Du Lục bát lạ thường
Đã thành sự nghiệp Truyện Kiều ngàn năm
Còn Đoàn Thị Điểm khác hơn
Thể thơ Song thất nay thành của ta

Ôn Như Hầu quả về sau
Vẫn nhờ Song thất rạng danh với đời
Khiến ba cột trụ tuyệt vời
Đều luôn tiêu biểu thơ đều Việt Nam

Tiếc rằng những lớp hậu sinh
Hiểu chi Lục bát mới thành nói mông
Làm thơ kiểu thảy không vần
Gọi thành Thơ mới phịa là Tự do

Giống đâu như cách Phan Khôi
Đưa vào Thơ mới điệu vần chỉnh chu
Thành nên cái dốt thiên thu
Làm thơ mà lại kiểu thơ không vần

Nhưng thơ là nhạc mọi phần
Thơ không có nhạc bởi vần có đâu
Bất tài toàn thảy đều hầu
Rặn vần không nổi thành âu phá đều

Khiến thơ hóa thảy kiểu lèo
Kiểu đều tay dốt học đòi làm thơ
Khác sao thơ chỉ lơ mơ
Toàn thơ con cóc vật vờ lạ sao

Tức là con cóc nhảy ra
Có ra ngồi đó lại rồi nhảy đi
Nội dung như vậy có gì
Chỉ toàn ráp chữ lựa vần chẳng thông

Nên thơ cần có nội dung
Nội dung hình thức buộc luôn chan hòa
Nội dung chỉ kiểu quỷ ma
Thêm còn hình thức ta bà quý chi

Khi thơ Lục bát khác gì
Đều như chuỗi ngọc mấy khi chê nào
Nội dung hình thức quyện vào
Nhìn vào thảy đẹp tơ hào như hoa

Đó là nghệ thuật Tố Như
Đâu câu nào thiếu chẳng câu nào thừa
Mỗi từ mỗi ý tuyệt vời
Như dòng nước chảy vốn từ khe sâu

Thành nên Lục bát lạ đâu
Truyện Kiều luôn thảy từ lâu điển hình
Thơ đều vần điệu tinh anh
Thơ toàn những ý mãi thành tinh hoa

Nên người xưa nói đâu sai
Thơ là người đó đâu chạy đi đâu nao
Nguyễn Du thơ viết nhằm chơi
Nhưng tài năng quả ngàn đời lạ chi

Vậy nên Lục bát khác về
Vè là vần đó nhưng toàn bình dân
Chỉ nhằm ráp chữ lựa vần
Nhưng tài không có khó nào ra thơ

Nghề chơi đâu thiết công phu
Có người xuất khẩu luôn đều thành thơ
Mới toàn thật sự thơ hay
Còn vè thường cả đâu nào quý chi

Thơ làm loại ấy khác gì
Kiểu cày trưa nắng đổ tràn mồ hôi
Trở thành ngập ngụa khác nào
Viết trong cả tháng chưa thành bài thơ

Còn người tài bộ lạ sao
Hễ là phóng bút thơ đều toàn hay
Khác nào nhả ngọc phun châu
Ngọc là ý tứ thơ câu đẹp càng

Thành nên khó nói mọi đàng
Múa chê đất lệch có toàn vậy thôi
Bởi vì tài cán vụng về
Muốn nhằm phá cách mọi bề thi thơ

Nhưng hoài giả dối ai ngờ
Vụng chê đất lệch múa may quay cuồng
Thành thơ đều thảy tầm ruồng
Lừa người ra kiểu cách tân lạ gì

Nên cần sự thật khác chi
Chính danh luôn thảy mới thành việc hay
Làm thơ luôn phải có vần
Bởi không có khác đâu nào cuội nhăng

Trở thành chỉ kiểu lèng èng
Múa rìu mắt thợ khác nào huênh hoang
Chẳng qua tài ẹ đều toàn
Gạt đời ta cũng biết điều làm thơ

Nhưng thơ đều chỉ lơ mơ

Lạt như nước ốc vật vờ lạ đâu

Một bài khó được một câu

Mười bài khó được trước sau một bài
 
Thành nên hóa kiểu tầm phào

Dạng đều thơ thẩn ai nào lạ chi

Vì thơ hay cả từng câu

Câu nào cũng đẹp mới đều thơ hay

Cả thơ hay đến từng từ

Từ nào cũng đẹp mới đều thơ hay
Còn thơ nhằm chỉ múa may

Buông tuồng thảy cả nào hay nỗi gì

Tay ngang kiểu cả khác chi

Giống đều vác cuốc khoai mài chạy theo

Người ta đào được toàn khoai

Còn mình chỉ thấy lên toàn đá dăm

Nói ra càng chỉ oái oăm

Cái gì cũng vậy cần luôn chân tài

Nhạc thơ đều thế không ngoài
Luôn cần nghiêm chỉnh trong hoài cuộc chơi

Chơi cho lịch mới là chơi

Chơi cho đài các để người biết tay

Tài tình dễ mấy xưa nay

Nên thơ Lục bát khác xa kiểu vè

Vè toàn kiểu thấp lè tè

Còn như Lục bát thảy đều cao sang

Khác chi hạ cám thượng vàng

Ai toàn lầm lẫn quả càng đáng thương

NGÀN THƠ

(22/10/21)